Wetgeving en rechtspraak over arbeidsongevallen

Wetgeving

De belangrijkste wetgeving over arbeidsongevallen is de arbeidsongevallenwet van 10.04.1971.

Uitvoeringsbesluiten:

Koninklijke besluiten

Ministeriële besluiten

Reglementen 

Deze paragraaf werd laatst geactualiseerd op 18.07.2018. 

Rechtspraak

Hier vindt u een overzicht van de belangrijkste arresten die het Grondwettelijk Hof en het Hof van Cassatie hebben uitgesproken vanaf 2002 en waarin de bepalingen van de arbeidsongevallenwet van 10.04.1971 worden geïnterpreteerd. We hebben de rechtspraak gegroepeerd per thema.

Personeel toepassingsgebied 

Definitie van het begrip arbeidsongeval

Definitie van het begrip arbeidswegongeval

Dodelijk arbeidsongeval

Vergoedingen voor tijdelijke arbeidsongeschiktheid

Vergoedingen voor blijvende arbeidsongeschiktheid en hulp van derden

Terugbetaling van kosten

Basisloon

Betaling

Burgerlijke aansprakelijkheid

Verzekering en Fedris

Procedure van schadeloosstelling

Deze paragraaf werd laatst geactualiseerd op 08.08.2017.

Kleine statuten

BELANGRIJK :

Gezien de actuele toestand van de gezondheidscrisis en de zware gevolgen ervan op de organisatie van de lessen en stages in het onderwijs, werd in overleg met de sector overeengekomen om, bij wijze van uitzondering, aan de onderwijsinstellingen een vrijstelling te verlenen wat betreft de Dimona-aangiftes voor het school/academiejaar 2020 (2de semester van het schooljaar 2019-2020) en het school/academiejaar 2020-2021, wat betreft de onbezoldigde stagiairs die arbeid verrichten in het kader van hun schoolopleiding.De Dimona- aangifte zal opnieuw van toepassing zijn voor deze stagiairs vanaf het school/academiejaar 2021-2022.

Wat wordt bedoeld met "kleine statuten"?

Dit concept verwijst naar mensen die werk verrichten (al dan niet betaald) als onderdeel van een praktijkopleiding op de werkplek, buiten de onderwijsinstelling (eventueel in combinatie met theoretische lessen). De wetgeving verwijst naar "personen die werk verrichten in het kader van een opleiding voor betaald werk". Dit zijn voornamelijk stagiairs die niet onderworpen zijn aan de sociale zekerheid. Het betreft enkel opleidingen die worden georganiseerd binnen een wettelijk kader (met een werk-leercontract). Fedris stelt een niet limitatieve lijst van deze opleidingen op die geactualiseerd wordt na advies van het beheerscomité voor de arbeidsongevallen in functie van de evoluties van de leerwerkcontracten op zowel het federale als het deelstatelijke niveau.

Lijst leerwerkcontacten (322 KB)

Overzichtstabel leerwerkcontracten

Hoe gebeurt de actualisering van de leerwerkcontracten?

Het beheerscomité voor arbeidsongevallen onderzoekt of een opleiding valt onder het toepassingsgebied van de kleine statuten en geeft haar advies aan Fedris dat instaat voor de publicatie van de lijst van leerwerkcontracten.

Fedris stelt vervolgens een koninklijk besluit op ter wijziging van het koninklijk besluit van 29 juli 2019 tot uitvoering van de afdeling 1 van het hoofdstuk 2 van de wet van 21 december 2018 houdende diverse bepalingen inzake sociale zaken betreffende de 'kleine statuten'. Hierbij wordt bepaalt wie als werkgever dient op te treden en voor welke opleidingen het specifiek stelsel van dekking en schadeloosstelling (=F2) geldt.

Zolang dit koninklijk besluit niet in werking is getreden is de regel voor de nieuwe leerwerkcontracten dat het algemeen stelsel van dekking en schadeloosstelling (=F1) geldt en dat de ondernemingen waar de stage plaats vindt een arbeidsongevallenverzekering afsluiten voor de stagiairs en instaan voor de dimona-aangifte. 

Het beheerscomité heeft bij beslissing van  17 december 2019 en 16 november 2020 een aantal leerwerkcontracten toegevoegd aan de lijst en een aantal wijzigingen doorgevoerd in bestaande leerwerkcontracten. Deze zijn in het rood aangeduid in de lijst van leerwerkcontracten en in de overzichtstabel leerwerkcontracten. De ministerraad heeft op 21 mei 2021 het ontwerp van koninklijk besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 29 juli 2019 goedgekeurd. Deze wijzigingen zullen in werking treden na de publicatie van het KB tot wijziging van het KB van 29 juli 2019 in het Belgisch Staatsblad. Dit is heden nog niet het geval. De datum van inwerkingtreding zal worden meegedeeld op de website van Fedris.

Waarom deze verandering?

Voorheen waren mensen die werk deden in het kader van hun opleiding niet altijd gedekt door een verzekering die door de werkgever was afgesloten. Stagiairs werden daarom op een variabele manier beschermd. Daarom is de Wet op de arbeidsongevallen aangepast om alle "kleine statuten" op te nemen en zo een vergelijkbare bescherming als werknemers te garanderen.

Rechtsgrond: wet van 21 december 2018 houdende diverse bepalingen inzake sociale zaken (Belgisch Staatsblad van 17.01.2019).

Wie moet de stagiair verzekeren?

Een koninklijk besluit bepaalt wie de stappen moet ondernemen met betrekking tot de stagiair: het kan gaan om 

  • of de werkgever bij wie de stage wordt uitgevoerd, 
  • of de autoriteit die de stage organiseert (onderwijsinstelling of opleidingsinstantie). 

Deze verplichting treedt in werking op 1 januari 2020.

Rechtsgrondslag: koninklijk besluit tot uitvoering van de afdeling 1 van het hoofdstuk 2 van de wet van 21 december 2018 houdende diverse bepalingen inzake sociale zaken betreffende de 'kleine statuten' (Belgisch Staatsblad van 02.09.2019).

De persoon of organisatie die als werkgever wordt beschouwd, dient :

Onderwijs- en opleidingsinstellingen

Scholen, hogescholen, universiteiten en opleidingsinstituten, wanneer deze instellingen als "werkgevers" worden beschouwd:

  • moeten alle stage- en opleidingscontracten vanaf 1 januari 2020 aangeven,
  • hebben tot 31 december 2020 de tijd om te voldoen aan de regels voor reeds lopende stage- en opleidingscontracten.

Voor meer informatie over de onmiddellijke aangifte (DIMONA): 

https://www.socialsecurity.be/employer/instructions/dmfa/nl/latest/intermediates

Als u nog meer vragen heeft, kunt u een bericht sturen naar petits-kleine_statutatfedris.be.